Yr hyn dwi'n ei gredu ynglyn ac Israel a Phalesteina


Mae gan Israel yr hawl i fodoli fel gwladwriaeth, ac mae gan ei dinasyddion yr hawl i fyw bywyd heddychlon lle mae eu hawliau dynol yn cael eu gwarchod.

Mae gan Balesteina yr hawl i fodoli fel gwladwriaeth, ac mae gan ei dinasyddion yr hawl i fyw bywyd heddychlon lle mae eu hawliau dynol yn cael eu gwarchod.

Dylai'r naill lywodraeth a'r llall roi'r gorau i weithredu yn filwrol ar unwaith.

Wrth geisio esbonio'r hyn sydd yn digwydd, does dim modd gosod "y bai" ar y naill garfan na'r llall. Mae'r ddwy wladwriaeth, eu llywodraethau, a'r llywodraethau sydd yn eu cefnogi, yn haeddu cael eu condemnio am adael i'r rhyfel hwn barhau am gyhyd.

Mae'r syniad fod un ochr yn ymosod ar y llall, a'r llall wedyn yn ymateb, yn un gwamal. Mae'r ddwy ochr yn dreiswyr ac yn ddioddefwyr yn y rhyfel yma.

Drwy ddefnyddio'r term hil-laddiad, rydym ni'n dibrisio dioddefaint y rhai sydd wedi profi hil-laddiad gwirioneddol. Nid dyna sy'n digwydd yn Israel na Phalesteina heddiw.

Nid newyddiaduraeth di-duedd ydi blaenoriaethu naratif ideolegol sydd yn ffafrio un ochr dros y llall. Mae'r BBC ymhell o fod yn berffaith, ond yn yr achos yma maent yn gwneud cystal a'r disgwyl.

Mae gwahaniaeth rhwng targedu pobl ddiniwed yn fwriadol, rhyfela sydd yn methu a chymeryd gofal digonol i warchod y diniwed, a marwolaethau damweiniol o ganlyniad i ryfel. Gellid condemnio y tri tra'n cydnabod bod gwahaniaeth moesegol rhyngddynt.

Os ydym ni am gondemnio, dylem fod yn gyson yn ein beirniadaeth. Mae ymosodiad yn fwriadol ar y di-niwed yr un mor atgas boed y rhai sydd yn ymosod yn aelodau o fyddin Israel ac America, Hamas a Boko Haram, Syria a'r Aifft.

Dyfrig Jones
Mae gen i nifer o swyddi a swyddogaethau, ond does nelo 'run ohonyn nhw ddim byd a'r blog yma.